Cognitieve reserve: wat er onder vermoeidheid gebeurt met je beslissend vermogen

In dit artikel:

Triatleet en HYROX-deelnemer Bert Flier onderzoekt in zijn column waarom hij onder zware vermoeidheid minder scherp wordt. Tijdens wedstrijden maakte hij meerdere fouten: hij fietste verkeerd in een cross-triathlon, vergat zijn badmuts af te zetten bij een wissel en miste in Woerden de ingang van het parc fermé. Zijn conclusie is dat vooral zijn ‘cognitieve reserve’ tekortschiet: het vermogen om bij een hoge hartslag informatie te blijven verwerken, goede beslissingen te nemen en eenvoudige aanwijzingen te volgen.

Volgens Flier beschikken topsporters als Rob Barel, Mathieu van der Poel en Max Verstappen juist over dit vermogen. Of cognitieve scherpte onder vermoeidheid gericht te trainen is, weet de wetenschap nog niet zeker, maar Flier heeft er zelf goede ervaringen mee. Tijdens zwemtrainingen onder leiding van George Sieverding in Zeist kregen hij en zijn ploeggenoten ongebruikelijke opdrachten, zoals achteruit vlinderen en complexe wisselslagvarianten. Ook bij het mountainbiken en lopen werden onverwachte situaties ingebouwd, bijvoorbeeld een veranderde route of materiaal dat in de bosjes lag. Zo leerden ze waarnemen, schakelen en beslissen terwijl de fysieke inspanning doorging.

Toch blijft het lastig. Tijdens HYROX Rotterdam liep Flier na een roeiproef vier in plaats van drie rondes en kreeg hij bovendien dertig seconden straftijd omdat hij bij burpees ongemerkt naar voren schoof. Zijn tijd liep daardoor op van een gehoopt persoonlijk record van 1.03 uur naar 1.05 uur. Flier wil daarom niet alleen zijn conditie en kracht verbeteren, maar ook trainen om tijdens een race nog eenvoudige, cruciale dingen goed te blijven doen.